Antwerpen zit vol erfgoed dat je makkelijk over het hoofd ziet. In dit artikel neem ik je mee langs twaalf historische plekken in de stad: van de houten roltrappen van de Sint-Annatunnel en de verborgen Nottebohmzaal tot de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal, Museum Plantin-Moretus, het Rubenshuis en de Cogels-Osylei. Sommige plekken zijn wereldberoemd, andere liggen gewoon midden in de stad te wachten tot je net even beter kijkt. Samen laten ze zien hoe rijk, veelzijdig en verrassend de geschiedenis van Antwerpen is.
Achter de gevel van de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience schuilt misschien wel de mooiste leeszaal van België. De Nottebohmzaal werd in de negentiende eeuw ingericht om kostbare handschriften en oude drukken te bewaren. Hoge boekenkasten, houten galerijen en duizenden eeuwenoude boeken maken dit tot een plek waar je je even in een historische film waant.
Adres: Hendrik Conscienceplein 4, Antwerpen
Opening: Meestal geopend op woensdag en tijdens rondleidingen of speciale openstellingen in de zomermaanden.
Ticket: Gratis tijdens openstellingen
Midden in de stad ligt een van de oudste botanische tuinen van België. De plantentuin ontstond begin negentiende eeuw als kruidentuin voor het naastgelegen Sint-Elisabethgasthuis. Tegenwoordig groeien hier duizenden planten- en kruidensoorten en vormt de tuin een rustige plek tussen het drukke stadsleven.
Adres: Leopoldstraat 24, Antwerpen
Opening: Dagelijks geopend
Ticket: Gratis
Wie van architectuur houdt, mag deze straat niet overslaan. Aan het einde van de negentiende eeuw bouwden welgestelde Antwerpenaren hier indrukwekkende herenhuizen in uiteenlopende stijlen, van art nouveau en neorenaissance tot neogotiek. Vrijwel ieder huis heeft een eigen karakter, waardoor een wandeling door de Cogels-Osylei voelt als een reis door de architectuurgeschiedenis.
Adres: Cogels-Osylei, Berchem (Antwerpen)
Opening: Altijd toegankelijk
Ticket: Gratis
Verscholen in het Sint-Annatunnelcomplex vind je een bijzonder stukje techniekgeschiedenis. De authentieke houten roltrappen uit 1933 brengen dagelijks nog altijd voetgangers naar de voetgangerstunnel onder de Schelde. Ze behoren tot de oudste nog werkende houten roltrappen van Europa en zijn inmiddels net zo iconisch als de tunnel zelf. Stap erop en je waant je even terug in het Antwerpen van bijna honderd jaar geleden.
Adres: Sint-Annatunnel, Sint-Jansvliet, Antwerpen
Opening: Dagelijks 24 uur geopend
Ticket: Gratis
Al sinds de zestiende eeuw vormt de Vrijdagmarkt het decor van openbare veilingen. Waar vroeger meubels, schilderijen en complete inboedels onder de hamer gingen, vinden tegenwoordig nog steeds wekelijkse veilingen plaats. Rondom het plein herinneren historische gevels aan het rijke handelsverleden van Antwerpen. Lees ook: Slapen aan de Vrijdagmarkt in Antwerpen bij SHWAY 14
Adres: Vrijdagmarkt, Antwerpen
Opening: Plein altijd toegankelijk, veilingen op vrijdag
Ticket: Gratis
Museum Plantin-Moretus is het enige museum ter wereld dat als volledig museumcomplex op de UNESCO-Werelderfgoedlijst staat. Je wandelt door de voormalige woning en drukkerij van Christoffel Plantijn, waar nog altijd de oudste drukpersen ter wereld te bewonderen zijn. Het voelt alsof de drukkers ieder moment weer aan het werk kunnen gaan.
Adres: Vrijdagmarkt 22, Antwerpen
Opening: Dinsdag t/m zondag 10.00–17.00 uur
Ticket: Volwassenen €12
Verzamelaar Fritz Mayer van den Bergh bracht aan het einde van de negentiende eeuw een indrukwekkende collectie kunst bijeen. Zijn moeder liet speciaal een museum bouwen om de verzameling te bewaren. Hier ontdek je middeleeuwse kunst, wandtapijten, sculpturen en het wereldberoemde schilderij Dulle Griet van Pieter Bruegel.
Adres: Lange Gasthuisstraat 19, Antwerpen
Opening: Dinsdag t/m zondag 10.00–17.00 uur
Ticket: Volwassenen €12
Wil je Antwerpen door de ogen van Rubens ontdekken? Volg dan de Meestertocht. Deze wandel- en fietsroute verbindt plekken die belangrijk waren in het leven van de schilder, zoals zijn woonhuis, kerken met zijn meesterwerken en locaties waar zijn invloed nog altijd zichtbaar is. Zo leer je niet alleen de kunstenaar kennen, maar ook de stad waarin hij leefde.
Adres: Route door het historische centrum van Antwerpen
Opening: Altijd toegankelijk
Ticket: Gratis
Aan het Eilandje staat een van de mooiste voorbeelden van industrieel erfgoed in Antwerpen. Het negentiende-eeuwse havenmagazijn werd zorgvuldig gerestaureerd waarbij originele vloeren, waterreservoirs en gietijzeren constructies bewaard bleven. Tegenwoordig huisvest het gebouw kantoren, evenementen en horeca, zonder zijn historische karakter te verliezen.
Adres: Godefriduskaai 30, Antwerpen
Opening: Dagelijks toegankelijk; horeca afhankelijk van openingstijden
Ticket: Gratis
Van buiten oogt de Sint-Pauluskerk al indrukwekkend, maar binnen wacht een van de rijkste kunstcollecties van Antwerpen. Hier hangen werken van onder meer Peter Paul Rubens, Anthony van Dyck en Jacob Jordaens. Ook de monumentale Calvarietuin naast de kerk maakt een bezoek bijzonder.
Adres: Veemarkt 14, Antwerpen
Opening: Dagelijks geopend (beperkte openingstijden op zondag)
Ticket: Kerk gratis, Calvarietuin tegen kleine bijdrage
Al meer dan vijf eeuwen bepaalt de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal de skyline van Antwerpen. De gotische kerk is niet alleen het grootste kerkgebouw van de Lage Landen, maar herbergt ook vier meesterwerken van Peter Paul Rubens, waaronder De Kruisoprichting en De Kruisafneming. De combinatie van indrukwekkende architectuur en wereldberoemde kunst maakt dit een van de belangrijkste erfgoedlocaties van de stad.
Adres: Handschoenmarkt, 2000 Antwerpen
Opening: Dagelijks geopend (openingstijden verschillen per dag)
Ticket: Volwassenen ca. €12
Na een jarenlange restauratie opende het Rubenshuis in 2024 opnieuw zijn deuren. Hoewel het historische woonhuis nog wordt gerestaureerd, ontdek je in het nieuwe bezoekerscentrum alles over het leven en werk van Peter Paul Rubens. Via de vernieuwde tuin wandel je bovendien langs het voormalige atelier van de schilder. Een bezoek geeft een mooi inkijkje in het leven van een van de beroemdste kunstenaars uit de Vlaamse geschiedenis.
Adres: Hopland 13, 2000 Antwerpen
Opening: Dinsdag t/m zondag 10.00–17.00 uur
Ticket: Volwassenen ca. €12
Juist de afwisseling maakt Antwerpen zo interessant. De ene keer stap je een eeuwenoude bibliotheek binnen, even later wandel je langs herenhuizen of ontdek je hoe een oud havenmagazijn een nieuw leven kreeg. Veel van deze plekken liggen bovendien op loopafstand van elkaar, waardoor je eenvoudig een dag of weekend kunt vullen met bijzondere verhalen uit het verleden.
Een groot aantal van deze plekken is gratis te bezoeken. Wil je de musea ook meepakken. Dan adviseer ik je een Antwerp City Pass aan te schaffen, bij drie musea heb je de kosten er al uit. Mooi meegenomen dat je gratis gebruik kunt maken van het openbare vervoer in Antwerpen.
Ben je van plan om Antwerpen te bezoeken? Zet dan niet alleen de bekende highlights op je lijstje, maar neem ook de tijd voor deze tien erfgoedlocaties. Ze laten een kant van de stad zien die je misschien nog niet kende, maar die minstens zo indrukwekkend is.
Tip: Trek voor deze route gerust een hele dag uit. Veel van deze plekken liggen op loop- of fietsafstand van elkaar, waardoor je onderweg steeds weer een ander hoofdstuk uit de geschiedenis van Antwerpen ontdekt. Dat maakt deze stad voor mij elke keer opnieuw de moeite waard.
Dit vind je misschien ook leuk
0 reacties